Prościej Blog

Powracam do prezentacji aktualnych relatywnych kursów walutowych (Real Effective Exchange Rates). Dla przypomnienia są to kursy walutowe opracowane dla każdej waluty na podstawie jej relatywnej siły w porównaniu z innymi głównymi walutami oraz z uwzględnieniem inflacji. Odsyłam do wcześniejszego artykułu po rozszerzony opis REER . Aktualne dane: Wykres od 1994 do listopada 2019: Add caption Dolar od kilku lat wysoko (118%). Frank szwajcarski delikatnie traci (104%). Złoty i euro wciąż na poziomie 90-95%. Funt brytyjski utrzymuje się w okolicach 100% po spadku ze 115% przed głosowaniem nad Brexitem. Dodałem jeszcze w tym roku kilka ciekawych walut: turecką lirę(63%), jena japońskiego (78%) i rubla (85%). Jak widać wszystkie poniżej wartości. Warto je obserwować. Ciekawa jest sytuacja dolara - od kilku lat mamy hossę na rynku USA. Na wykresie poniżej widać korelację między REER dla USD oraz wyceną indeksu S&P500 (niestety dane tylko od 2010) i relacją wyceny rynku do ...

Wywiad z Buffettem w Fortune. O niezwykłej kameralnej kulturze Berkshire, dlaczego Buffett nie płaci dywidend (żeby uniknąć zasiedzenia i zgnuśnienia akcjonariuszy) i co robić z pieniędzmi w 2019 (Buffett chomikuje 100 miliardów dolarów). Trzymajcie się krzeseł! https://www.ft.com/content/40b9b356-661e-11e9-a79d-04f350474d62

Elon Musk to mistrz wpadek. W załączniku skarga SEC (Securities and Exchange Comission) ze szczegółami wydarzeń między 31 lipca a 13 sierpnia 2018. Elon Musk w tym czasie spowodował wzrost ceny Tesli z $356 do $379 (+6%), a potem spadek do obecnego poziomu $264 (-31%). Kolejność wydarzeń: 31 lipca - Elon rozmawia z funduszem z Bliskiego Wschodu o możliwości wykupienia przez fundusz akcji z giełdy i zdjęcia Tesli z publicznego obrotu, bez określonej konkretnej ceny akcji (w tym czasie cena akcji $298). 7 sierpnia - Elon wysyła na Twitterze informaje, że rozważa zdjęcie Tesli z giełdy przy cenie $420 (cena wymyślona jako odniesienie do kodu na palenie marihuany, czyż to nie urocze?) 13 sierpnia - Elon dementuje plany wyprowadzenia Tesli z giełdy 27 sierpnia - SEC oskarża Elona o manipulację (i możliwość dalszej manipulacji) i żąda odsunięcia go od pełnienia kierowniczych ról w spółkach publicznych. Cała historia w oskarżeniu SEC poniżej: http://online.wsj.co...

Aktualne relatywne kursy walutowe (REER) dla kilku podstawowych walut: FRED - Economic Data from the St. Louis Fed Warty uwagi jest kurs franka szwajcarskiego, który wrócił po latach blisko swojej "wartości godziwej". Euro i złotówka nadal poniżej swojej "fair value". Poniżej pełen wykres: Więcej o REER (Real Effective Exchange Rate): Do porównania kursów z uwzględnieniem inflacji możemy użyć współczynnika REER - Real Effective Exchange Rate, co oznacza procentowy współczynnik wartości waluty w odniesieniu do krajów, z którymi dany kraj prowadzi największą wymianę handlową zmodyfikowany o różnicę inflacji pomiędzy tymi krajami. Za bazową wartość jest przyjęta jakaś określona data. Czyli np. wartość REER dla USD równa 100% oznacza, że waluta jest wyceniana na poziomie przyjętym za realną wartość rynkową. Wartość równa 120% oznacza, że waluta jest przeceniona, a np. wartość 90% to waluta niedoszacowana.  Bazą dla REER, które przedstawiam, jest średnia ...

Dino Polska to ostatnio coraz bardziej popularny widok "w terenie". Rosnąca sieć sklepów na terenach wiejskich. Dino jest popularne na grupie fejsbukowej, którą obesrwuję , więc przyjrzałem się perspektywom i wycenie spółki. Zrobiłem zestawienie wzrostu liczby sklepów od początku działalności (na podstawie dostępnych danych z 1999, 2010, 2015, 2016, 2017, resztę aproksymowałem). Liczba sklepów rośnie, ale procentowy przyrost maleje (dość oczywiste wraz ze wzrostem każdej firmy i nasyceniem sklepami). Kurs z kolei wygląda tak: Źródło:  https://stooq.pl/q/?s=dnp Imponująco. Dino nie będzie rosło w nieskończoność. Obecna wycena C/Z wynosi 49, czyli zainwestowany kapitał zwróci się po 49 latach. Optymistyczna wycena zakłada oczywiście wzrost przychodów i zysków (wraz ze wzrostem liczby sklepów), ale na pewno nie będzie zachowany wzrost 19% rocznie (wzrost tegoroczny). Tu liczba sklepów w 2016. Jest potencjał do wzrostu na pewno, ale czy taki duży?  Źródło: ...

Kupić, bo spadło? Sprzedać, bo spada? A może kupić, bo rośnie? Jak rośnie, będzie spadać? Ostatnio trafiłem na grupę fejsbukową " Zyskowna strona giełdy, Inwestycje w Akcje, GPW " w poszukiwaniu lepszego forum wymiany wiedzy inwestycyjnej niż forum Bankier.pl, które od dawna bez moderacji umiera (pierwsza odpowiedź w każdym wątku odnosi się do obecnej sytuacji politycznej, a potem już górki). Na grupie fejsbukowej zdziwiła mnie trochę liczba dyskusji sprowadzających się do przeprowadzania referendum wśród grupowiczów z pytaniami jak w pierwszym akapicie. Odpowiedzi są najczęściej pełne entuzjazmu i z pewnością siebie przewidują, czy dana spółka wzrośnie, spadnie i to najczęściej dokładnie wiadomo o ile. Natomiast nie podają żadnych powodów czy rozumowania idącego za tą pewnością siebie. Typy analiz inwestycji, jakie znam to: analiza fundamentalna (analiza fundamentalnych podstaw działania danego biznesu) analiza techniczna (analiza zmian cen poprzez "wskaźniki...

Kryptowaluty wciąż mają swój miesiąc miodowy (od kilku lat). https://coinmarketcap.com/charts/ Z 14 mld dolarów na początku roku 2017 wartość kryptowalut wg coinmarketcap.com skoczyła do 695 mld dolarów (stan na dzień 11 stycznia 2018). To oznacza wzrost o ponad 4900% (wzrost samego Bitcoina do 1900%). Mam nadzieję, że komuś się udało zarobić na samochód, dom lub działkę na księżycu! Jedni mówią, że to bańka podobna do internetowej, inni mówią, że jeszcze będzie rosło. Ci drudzy w większości nie pamiętają bańki internetowej. Dla porównania poniżej wykres, jak wygląda wzrost kryptowalut przy bańce internetowej z lat 1997-2000 i mieszkaniowej do 2008: https://www.marketwatch.com/story/heres-how-bitcoin-is-dwarfing-housing-and-dot-com-bubbles-2017-08-30 Ten wykres jest z połowy roku 2017, więc teraz szara linia bitcoina wyszła jeszcze wyżej ponad sufit. Dodatkowo ciekawostka. Jednym z koronnych argumentów zwolenników bitcoina nad innymi walutami jest to, że nie da si...

Bitcoin reklamowany jest jako "nowe, lepsze złoto" na nowe, wirtualne czasy. Jest mała drobna różnica. Złoto po wydobyciu po prostu leży. Samo w sobie nie produkuje żadnej wartości, ale też nie zużywa zasobów oprócz kosztów strzeżenia go. Bitcoin, żeby działać, zużywa ogromne ilości energii w "kopalniach bitcoinów" . Im więcej transakcji, tym więcej energii jest potrzebne na zasilanie sieci bitcoin. Aktualnie bitcoin zużywa więcej energii niż.. Dania (5,7 mln mieszkańców) lub Białoruś (9,5 mln mieszkańców). https://digiconomist.net/bitcoin-energy-consumption Jak długo będzie się to opłacać? Tak długo, jak wartość bitcoina będzie wzrastać? A jak długo bitcoin będzie rosnąć? Dopóki wystarczająco wielu ludzi będzie na tym zarabiać. https://blockchain.info/charts/estimated-transaction-volume-usd Dzienny obrót na bitcoinie to ponad 4 miliardy dolarów. W każdej transakcji kupna/sprzedaży uczestniczy kupujący i sprzedający. I obie osoby myślą, że mają rację, ...

Na popularnym blogu  https://subiektywnieofinansach.pl/  pojawił się artykuł o rachunku IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego) w Towarzystwie Funduszy Inwestycyjnych AXA . Pewnie nie zwróciłbym na to uwagi, gdyby nie bardzo przekonujący tytuł artykułu: "Jak w ciągu 5 minut zasłużyć na 920 zł? Oni pokazali IKZE od którego nie ma wymówek. Testuję!" Oferta Axy jest przedstawiona jako wyjątkowa okazja, co w przypadku oferty funduszy inwestycyjnych mnie dziwi. Poniżej tabela opłat funduszy AXA z zaznaczoną kolumną z opłatami dla subfunduszy w IKZE: https://axa.pl/fileadmin/produkty/centrum_klienta/dokumenty/576_Tabela_Oplat_AXA_FIO.pdf Są to opłaty roczne pobierane od zgromadzonego kapitału. Czyli jeśli wpłacimy przykładowo 10000 zł na subfundusz AXA Akcji, to za rok będziemy mieli 9810 zł. Oczywiście upraszczam, bo nie liczę potencjalnego wzrostu ceny funduszu (który jest zależny od wypłacanych dywidend i wzrostu cen akcji wchodzących w skład funduszu). ...

Kolejne zestawienie kursów walut REER. Dane do sierpnia 2017. REER to indeks kursu waluty. Jest wyliczony w następujący sposób: Nominalny efektywny kurs walutowy (NEER) jest wyliczany jako geometryczna średnia ważona kursów danej waluty do walut krajów o największej wymianie handlowej (procentowy udział wymiany handlowej określa wagę danej waluty w indeksie). W wyliczeniach jest brana pod uwagę wymiana handlowa w latach 2011-2013. Realny efektywny kurs walutowy uwzględnia dodatkowo inflację w danym kraju (inflacja jest w długim okresie najważniejszym czynnikiem decydującym o kursie danej waluty). Rok 2010 jest użyty jako rok bazowy. Pełna metodologia wyliczeń dostępna w artykułach BIS: "Measuring international price and cost competitiveness" , BIS Economic Papers, no 39, November 1993. "The new BIS effective exchange rate indices" , BIS Quarterly Review, March 2006. Źródło: opracowanie na podstawie  Monthly data: Broad indices Jak widać spore zmiany...

Zaglądam na strony OECD od 2007. Wtedy, o ile pamiętam, w kampanii PO pojawiły się hasła o zrobieniu z Polski drugiej Irlandii i porównywanie podatków i stawek podatkowych w obu krajach komentowane przez wszystkich, tutaj znalazłem kilka wpisów z  Salon24 i Najwyższy Czas! . Oczywiście bezpośrednie porównanie stawek podatkowych PIT nie ma sensu, bo systemy podatkowe obu krajów są skomplikowane. Dochodzą składki emerytalne, zdrowotne (płacone "przez pracownika" i "przez pracodawcę", w rzeczywistości oczywiście przez pracodawcę, jak całość kosztów pracy), różnice w ulgach, transfery gotówkowe ("500+") itd. Na pomoc przychodzi tu OECD (The Organisation for Economic Co-operation and Development - Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) i jej rozległa baza wiedzy podatkowej z historią udostępnioną od 2000 roku . Narzuty na pracę w Polsce wyglądają w 2016 roku tak dla osoby samotnej: Źródło:  http://www.oecd.org/tax/tax-policy/taxing-wages-p...

 Rynek w USA jest na maksimach wszechczasów. Źródło: https://stooq.pl/q/?s=^spx&d=20170718&c=50y&t=l&a=lg&b=1&r=^ndq Czy to oznacza, że to szczyt? Nie. Czy to oznacza, że spadnie w ciągu kilku miesięcy? Nie. Nie da się przewidzieć, kiedy rynek spadnie, bo wyceny na rynku zależą od psychologii tłumu (cena to to, co płacimy, wartość to to, co otrzymujemy). Wiadomo natomiast kilka rzeczy: Rynek jest na historycznych maksimach i pnie się coraz wyżej: Źródło: https://stooq.pl/q/?s=^spx&d=20170718&c=10y&t=l&a=ln&b=1&r=^ndq+wig+wig20 Obecna hossa jest jedną z najdłuższych w historii (96 miesięcy wzrostów). Źródło: http://fortune.com/2017/03/09/stock-market-bull-market-longest/ Wyceny fundamentalne mówią, że jest drogo P/E, CAPE, P/BV Wyceny CAPE w krajach (czerwone drogie, niebieskie tanie): Źródło: http://www.starcapital.de/research/stockmarketvaluation Wykres CAPE dla S&P500: Źródło: http://w...

Tomasz Hońdo z Quercusa przytacza kilka wykresów technicznych dla WIG. https://qnews.pl/pl/news/10-do-rekordu-wszech-czas%C3%B3w Źródło:  https://qnews.pl/pl/news/10-do-rekordu-wszech-czas%C3%B3w Trzeba pamiętać, że WIG to indeks dochodowy, czyli oprócz cen akcji uwzględniający również wypłacone przez spółki dywidendy (WIG20 to tylko ondeks cenowy). Oznacza to, że dopiero powoli dochodzimy do wycen z roku 2007 nawet po uwzględnieniu wszystkich wypłaconych przez ostatnie 10 lat dywidend. To bardzo duża różnica - niestety nie mam tutaj do przytoczenia liczb, ale wyobraźcie sobie, że cena akcji w 2007 była wyższa niż obecna cena + 10 lat dywidend. A co straciły osoby, którym puściły nerwy podczas tamtego krachu i wyszły z giełdy? 10 lat hossy i 10 lat dywidend. Czas wejścia na rynek ma bardzo duże znaczenie . 2007 to był przy tych wycenach bardzo zły moment. 2017 jest umiarkowanym momentem - bardzo drogo nie jest, ale nie są to też mega okazje. Źródło:  https:/...

Nadszedł czas na małą aktualizację portfela inwestycyjnego Prościej . Strategia inwestycyjna portfela opiera się na prostej zasadzie inwestowania w tanie spółki pod względem współczynnika C/Z (P/E). Więcej o tym w artykule Analiza C/Z (P/E) w czasie . Dlaczego wybrałem ten okres na sprzedaż części akcji? Spójrzmy na wykres WIG20 P/E: Źródło: opracowanie własne na podstawie  stooq.pl Współczynnik C/Z dla WIG20 zaliczył okres mocnego spadku pod koniec 2015 w okolice 10-11 (tanio) i wspinania się przez 2016 do około 20 (drogo). W 2017 powrócił w okolice wyceny neutralnej w okolicach 14-15. Uznałem, że to dobry moment na przejrzenie portfela i zrealizowanie zysków ze spółek, których aktualne wyceny nie wróżą dalszego wzrostu kursów. Oczywiście długoterminowo należy też brać pod uwagę stałe wypłaty dywidend z tych spółek, ale na potrzeby portfela przykładowego ten element inwestycji nie jest prosto pokazać. Dlatego głównie skupiam się na wycenie spółek. Aktualny stan portfela: ...

Kryptowaluty to coraz bardziej gorący temat. Oprócz Bitcoina, Ethereum, Ripple i innych doczekaliśmy się też polskiej kryptowaluty Golem Tokens ( firma je wydająca planuje tworzyć... botnety ). Poniższy wykres pokazuje wartość rynkową kryptowalut z 26 maja 2017. Wartość największych kryptowalut to 76,5 miliarda dolarów, w tym 36,7 miliarda dolarów to sam Bitcoin. Źródło:  http://www.visualcapitalist.com/chart-coin-universe-keeps-expanding/ Stig Brodersen przedstawia kilka prób wyceny Bitcoina plasujące wartość wszystkich walut pomiędzy 300 miliardami a 7,5 biliona dolarów (należy to traktować mocno hipotetycznie. A rzeczywistość? Rzesze młodych osób rzucający się na łatwy zarobek w postaci kryptowalut. Osoby w większości nie pamiętające Dot Com Bubble i nieuczestniczące w Housing Bubble to idealny materiał do wykreowania nowej bańki. Czy to już mania tulipanowa ? Za jakiś czas się dowiemy. Tymczasem Jesse Felder uważa, że to może być ten moment : Źródło:  ht...

Polecam artykuł Michaela Hudsona . Autor opisuje aktualny stan gospodarki głównie USA (ale możba przenieść do nas), w której duża część kredytów to kredyty nieproduktywne (głównie hipoteczne). Chodzi o to, że prawdziwy wzrost gospodarczy generują przedsiębiorstwa produkujące przydatne dobra i usługi. Kredyty finansujące tego typu przedsięwzięcia to kredyty produktywne. Natomiast kredyty hipoteczne generują na pewno zysk dla kredytodawcy (banku). Krdytobiorca (właściciel nieruchomości) może w nieruchomości mieszkać lub ją wynająć, generując przychód i zysk dla siebie i drenując kieszeń najemcy, który przyjmijmy, że produkuje jakieś przydatne dobra. W tym ujęciu rynek wynajmu mieszkań i krefytów je finansujących jest pokazany jako "pasożyt" wykorzystujący osoby produkujące rzeczywiste dobra i usługi polepszające życie.

Polskie firmy (Orlen i Budimex) trafiły do globalnego funduszu ETF EYLD  prowadzonego przez Cambria Investments . Głównym zarządzającym funduszami Cambria jest Meb Faber ( autor książek o inwestowaniu i podcastu The Meb Faber Show ). Źródło:  http://etfdb.com/etf/EYLD/#holdings Meb Faber już od roku promuje ideę, że wiele rynków rozwijających się (w tym Polska) ma bardzo atrakcyjne wyceny. Potwierdza to wciąż zestawienie Starcapital.de : Dobre, bo polskie :).

Poniżej przedstawiam porównanie kursów najważniejszych walut (USD, EUR, GBP, CHF, JPY, RMB i oczywiście PLN) przy pomocy współczynnika REER (Real Effective Exchange Rate) wyliczanego przez Bank Rozrachunków Międzynarodowych  (BIS - Bank for International Settlements). Poprzednie takie porównanie zrobiłem w czerwcu 2016 w artykule  Ile może kosztować dolar, frank i euro? . REER to indeks kursu waluty. Jest wyliczony w następujący sposób: Nominalny efektywny kurs walutowy (NEER) jest wyliczany jako geometryczna średnia ważona kursów danej waluty do walut krajów o największej wymianie handlowej (procentowy udział wymiany handlowej określa wagę danej waluty w indeksie). W wyliczeniach jest brana pod uwagę wymiana handlowa w latach 2011-2013. Realny efektywny kurs walutowy uwzględnia dodatkowo inflację w danym kraju (inflacja jest w długim okresie najważniejszym czynnikiem decydującym o kursie danej waluty). Rok 2010 jest użyty jako rok bazowy. Pełna metodologia wyliczeń dost...